Więcej niż metal: rola filtracji w ochronie silnika i układu hydraulicznego. Dlaczego oryginalne filtry to inwestycja, a nie koszt?

Koparki, ładowarki czy wozidła przegubowe to imponujące, stalowe konstrukcje. Ich sercem są precyzyjne układy hydrauliczne i silniki, których żywotność zależy od pozornie prostego elementu: filtra. Badania dowodzą, że w co najmniej 75% przypadków przyczyną awarii układów hydraulicznych jest zanieczyszczenie cieczy roboczej. Wielu można uniknąć poprzez odpowiednią filtrację. Dlaczego więc menedżerowie często traktują oryginalne filtry do maszyn budowlanych jako koszt, a nie inwestycję?

Zanieczyszczenie – cichy zabójca Twojej floty

Zanieczyszczenia w układach hydraulicznych działają destrukcyjnie. Powoli, ale systematycznie niszczą najcenniejsze komponenty maszyny. Ich działanie jest niewidoczne do momentu awarii. Filtry hydrauliczne do koparek stanowią pierwszą i najważniejszą linię obrony przed takimi zagrożeniami.

Norma ISO 4406: jak „czytać” czystość oleju i dlaczego ma to znaczenie?

Norma ISO 4406 to międzynarodowy standard klasyfikacji czystości cieczy hydraulicznych, który pozwala ocenić stan oleju w maszynie. System wykorzystuje trzycyfrowy kod (np. 18/16/13), gdzie każda liczba określa ilość cząstek zanieczyszczeń w określonych przedziałach wielkości na 1 ml objętości:

• Pierwsza liczba: cząstki ≥4 mikrony (µm)
• Druga liczba: cząstki ≥6 mikronów (µm)
• Trzecia liczba: cząstki ≥14 mikronów (µm)

Wymagane klasy czystości oleju ISO 4406 dla różnych typów układów hydraulicznych:

Współczynnik filtracji β₇₅ oznacza stosunek liczby cząstek przed filtrem do liczby cząstek za filtrem, gdzie indeks 75 to wielkość cząstek w mikrometrach. 

Kiesel Poland oferuje profesjonalną usługę mikrofiltracji oleju zgodną z normą ISO 4406 dla maszyn Hitachi i Bell. Jak podkreślają specjaliści:

Regularna mikrofiltracja oleju to klucz do maksymalizacji wydajności i redukcji kosztów operacyjnych (…) utrzymanie oleju w najwyższej czystości pozwala na znaczne wydłużenie żywotności układów, co przekłada się na mniejszą częstotliwość kosztownych wymian.

Łukasz Nieć Inżynier Wsparcia Technicznego Kiesel Poland

Skąd biorą się zanieczyszczenia i jak przyspieszają zużycie maszyny?

Źródła zanieczyszczeń w układzie hydraulicznym można podzielić na sześć głównych kategorii:

1. Zanieczyszczenia wewnętrzne – najtrudniejsze do usunięcia, pochodzące najczęściej z procesu produkcyjnego lub powstałe w wyniku montażu. Obejmują m.in. odpryski spawalnicze, nadmierną ilość środka smarnego, nici i włókna z materiałów oraz papieru do czyszczenia elementów przed instalacją. 
2. Zanieczyszczenia wytwarzane – powstają podczas pracy poszczególnych części ruchomych, które powodują wzajemne zużycie. Mogą to być drobne cząstki metalu, cząstki zniszczonych gumowych lub polimerowych uszczelek i nie tylko. 
3. Zanieczyszczenia powietrzem – powodują efekt pienienia i wpływają na ściśliwość oleju hydraulicznego. Przekłada się to na wydajność maszyny. 
4. Zanieczyszczenia wodą – spowodowane wilgotnością powietrza, której wysoki poziom powoduje mętnienie oleju hydraulicznego. Wpływa to na jego ściśliwość i wydajność. 
5. Zanieczyszczenia chemiczne – wynikają z naturalnej degradacji płynu hydraulicznego w warunkach nadmiernego ciśnienia lub ciepła. 
6. Zanieczyszczenia ciałami obcymi – związane z przedostaniem się cząstek, np. brudu z zewnątrz do układu hydraulicznego. 

Jak zauważa producent systemów filtracji MANN-FILTER: filtry stanowią istotny element każdego układu hydraulicznego. Chronią komponenty (…) przed cząsteczkami brudu, korozją i zużyciem, zapewniając maksymalną czystość płynu hydraulicznego.

Mechanizm niszczenia jest prosty, ale bezlitosny. Cząstki zanieczyszczeń działają jak papier ścierny wewnątrz układu hydraulicznego, powodując:

• zużycie ścierne – rysy i inne ślady zużycia na powierzchniach roboczych pomp, cylindrów i zaworów;
• zatykanie szczelin – blokowanie precyzyjnych otworów w zaworach sterujących;
• kawitację – powstawanie pęcherzyków gazowych przyspieszających korozję;
• korozję i utlenianie metalowych powierzchni elementów hydraulicznych, które są osłabione i pękają;
• degradację oleju – katalityczne przyspieszenie procesów starzenia.

Anatomia filtra: czego nie widać gołym okiem?

Filtr hydrauliczny to znacznie więcej niż metalowa obudowa z materiałem filtracyjnym w środku. To precyzyjnie zaprojektowany system, którego każdy element ma znaczenie dla efektywnej filtracji. Zapewnia sprawność pracy silnika oraz innych podzespołów maszyny. 

Najważniejsze elementy filtra hydraulicznego obejmują:

• materiał filtracyjny (wkład filtra) – wielowarstwowa struktura, która zatrzymuje wszystkie zanieczyszczenia odpowiednich frakcji. Wykonany z celulozy, włókniny polipropylenowej czy metalowego sita,
• płyty końcowe – zabezpieczają wkład przed odkształceniem pod wpływem ciśnienia,
• rurka centralna – wzmacnia konstrukcję i odprowadza przefiltrowany olej,
• uszczelnienia – zapobiegają przepływowi oleju z pominięciem materiału filtracyjnego,
• zawór bezpieczeństwa – chroni układ przed nadmiernym wzrostem ciśnienia przy zatkaniu filtra,

Niektóre filtry wyposażone są również w dodatkowe akcesoria, takie jak wskaźnik zanieczyszczania, który informuje o stopniu zużycia i spadku ciśnienia. 

Przy wyborze filtra hydraulicznego weź pod uwagę:

• dokładność filtracji – skuteczność, z jaką filtr wychwytuje cząstki o określonej wielkości;
• powierzchnię filtracyjną – im większa, tym dłuższa żywotność i mniejszy opór przepływu w filtrze;
• ciśnienie pracy bez ryzyka uszkodzenia;
• wydajność – przepływ przy określonym spadku ciśnienia;
• odporność zmęczeniowa – liczba cykli pulsacji przy braku zużycia filtra. 

Silnik i hydraulika – precyzyjne systemy wymagające absolutnej ochrony

Nowoczesne maszyny budowlane wymagają bezawaryjnego działania hydrauliki. Mogą to zapewnić jedynie czyste płyny hydrauliczne. 

Specjaliści z Kiesel Poland zauważają, że mikrofiltracja oleju:

Usuwa nie tylko cząstki stałe, ale również wodę, żywicę i inne zanieczyszczenia, których nie wyeliminują standardowe filtry. Dzięki temu chronimy precyzyjne układy hydrauliczne w maszynach Hitachi i Bell przed nieplanowanymi przestojami i drogimi naprawami, zapewniając ich niezawodne działanie.

Łukasz Nieć Inżynier Wsparcia Technicznego Kiesel Poland

Z drugiej strony, jeśli filtr nie działa poprawnie i nie wykonujesz usługi mikrofiltracji w ramach działań serwisowych, licz się z tym, że:

1. Pojedyncze cząstki zanieczyszczeń przedostaną się przez szczeliny w pompie, powodując mikrorysy.
2. Produkty zużycia pompy hydraulicznej (metaliczne cząstki) trafią do zaworów sterujących, zwiększając przecieki wewnętrzne.
3. Pogorszy się precyzja sterowania, pojawi się zwiększone obciążenia cieplne, a także przyspieszy degradacja oleju.
4. Wzrośnie temperatura pracy o około 10-15°C, przy jednoczesnym spadku wydajności o około 15-25%

Może to prowadzić do awarii pompy głównej oraz zanieczyszczenia całego układu produktami eksploatacyjnymi.

Serwis Kiesel podczas rutynowych prac konserwacyjnych pobiera próbki oleju i wysyła je do analizy laboratoryjnej. Monitorowanie jakości oleju w systemie ConSite pomaga z wyprzedzeniem wykrywać anomalie, a co za tym ograniczyć nadmierne zużycie materiałów eksploatacyjnych takich jak filtry. Wczesne usunięcie usterki lub zanieczyszczeń znacznie wydłuża żywotność maszyny i drastycznie zwiększa jej efektywność.

Ukryte koszty zamienników: kiedy pozorna oszczędność staje się kosztem?

W branży budowlanej panuje przeświadczenie, że filtr oleju do koparki to prosta metalowa puszka z wkładem w środku. To niebezpieczne uproszczenie, które prowadzi do decyzji o zakupie tańszych zamienników. Zwykle to jedynie pozorna oszczędność, ponieważ ich trwałość jest dyskusyjna. 

Dzięki zamiennikom oryginalnych filtrów zaoszczędzisz co prawda na zakupie, ale najczęściej żywotność takiego elementu jest nawet o połowę niższa. Dlatego częściej musisz go wymienić, co podnosi koszty. Może dojść także do większego zużycia oleju i przyspieszonego zużycia pompy, co generuje kolejne wydatki. 

Eksperci z branży jasno przestrzegają przed tanimi zamiennikami. Aby uniknąć przykrych konsekwencji, nie należy montować filtrów hydraulicznych niewiadomego pochodzenia.

Dlaczego zamienniki zawodzą? Najczęstszymi powodami są:

• niższa skuteczność filtracji w układzie hydraulicznym, przez co zanieczyszczenia przedostają się dalej.
• słaba jakość materiału filtracyjnego – przedwczesne uszkodzenia, przepuszczanie zanieczyszczeń.
• niewłaściwe uszczelnienia – olej może przenikać z ominięciem materiału filtracyjnego.
• niska odporność mechaniczna – możliwe są deformacje przy zmianach ciśnienia.
• złe dopasowanie – nieprecyzyjne wymiary zamiennika prowadzą do nieszczelności.
• brak zaworu bezpieczeństwa lub jego nieprawidłowe działanie – awaryjność.
• stosowanie klejów zamiast zgrzewania – ryzyko uwolnienia klejów do oleju i jego zanieczyszczenie. 

Dzięki regularnej wymianie oryginalnych filtrów unikniesz kosztownych napraw i przestojów, co obniży koszty eksploatacyjne maszyn.

Inwestycja w oryginał: jak oryginalne filtry chronią Twoją flotę i budżet?

Oryginalne filtry do maszyn budowlanych to wynik lat badań inżynieryjnych i testów, często przeprowadzanych w ekstremalnych warunkach. Każdy produkt jest projektowany pod kątem charakterystyki przepływu, ciśnienia i rodzaju zanieczyszczeń specyficznych dla danego modelu maszyny.

Cechy oryginalnych filtrów hydraulicznych:

• Precyzyjne dopasowanie – wymiary, gwinty, uszczelnienia.
• Certyfikowana skuteczność filtracji – współczynnik filtracji dokumentowany niezależnymi badaniami.
• Wysoka pojemność zatrzymywania zanieczyszczeń – pozwala wydłużyć czas od jednej do drugiej wymiany. 
• Odporność na pulsacje ciśnienia – konstrukcja wytrzymująca ekstremalne warunki pracy.
• Kompatybilność chemiczna – materiały odporne na dodatki w oleju hydraulicznym.
• Kontrola jakości – każda partia produkcyjna jest testowana.
• Gwarancja producenta – ochrona prawna i techniczna. 

Jak wybrać i dbać o filtry? Praktyczny poradnik dla menedżera floty

Skuteczne zarządzanie filtracją to nie tylko zakup właściwych produktów, ale całościowy system dbałości o czystość oleju w maszynach budowlanych. Jak to robić poprawnie? 

Krok 1: Weryfikuj źródła zakupu

Kupuj u autoryzowanych dostawców, np. oficjalnego dystrybutora maszyn Hitachi i Bell – Kiesel Poland. Wybieraj oficjalne kanały dystrybucji producenta filtrów. Sprawdzaj hologramy i certyfikaty autentyczności. Unikaj zamienników, ponieważ jest to złudna oszczędność. 

Krok 2: Opracuj harmonogramy wymiany

Interwały wymiany dostosuj do warunków pracy, nie tylko do czasu działania maszyny. Możesz kierować się naszymi wskazówkami:

• Warunki normalne (hale produkcyjne, utwardzone place): wymiana według zaleceń producenta.
• Warunki trudne (place budowy, kamieniołomy): po upływie około ¾ zwykłego czasu wymiany. 
• Warunki ekstremalne (kopalnie, wyburzenia, recycling): po upływie połowy standardowego czasu wymiany. 

Krok 3: Monitoruj stan filtrów

Ważne, aby sprawdzać poziom zanieczyszczenia filtrów, stan uszczelek i mierzyć temperaturę oleju – jeśli znacznie rośnie, może to oznaczać problemy z filtracją. 

Krok 4: Stosuj prawidłową procedurę wymiany

Błędy podczas wymiany filtrów mogą wprowadzić więcej zanieczyszczeń, niż usuwa filtr. Dlatego:

1. Pracuj z dala od kurzu.
2. Wyczyść powierzchnię wokół gniazda filtra przed odkręceniem.
3. Nasmaruj uszczelkę nowego filtra czystym olejem.
4. Dokręć zgodnie ze specyfikacją.
5. Sprawdź szczelność po uruchomieniu.
6. Utylizuj zużyty filtr zgodnie z przepisami.

Krok 5: Dokumentacja i analiza

Profesjonalne zarządzanie flotą wymaga prowadzenia dokumentacji dotyczącej:

• rejestru wszystkich wymian filtrów,
• wyników analizy oleju,
• kosztów filtracji w przeliczeniu na roboczogodzinę,
• historii awarii związanych z układem hydraulicznym.

Dla menedżerów flot maszyn budowlanych dobrym pomysłem może być zainteresowanie się usługą mikrofiltracji oleju realizowaną przez Kiesel Poland dla maszyn Hitachi i Bell. 

Wykorzystuje do tego celu urządzenie zgodne z normą ISO 4406, które wychwytuje zanieczyszczenia i wodę z dokładnością nawet do 1 mikrona. Jak podkreślają specjaliści: czysty olej to mniejsze zużycie komponentów hydraulicznych, co bezpośrednio wpływa na dłuższą, bezawaryjną pracę Twojego sprzętu.

Większości kosztownych awarii można uniknąć poprzez systematyczne stosowanie oryginalnych filtrów i profesjonalne podejście do czystości oleju. To inwestycja, która zwraca się wielokrotnie – nie tylko przez uniknięcie problemów ze sprzętem, ale przez wydłużenie całkowitej żywotności maszyny.

Źródła:

https://kiesel-poland.pl/serwis-maszyn/filtracja-oleju/

https://utrzymanieruchu.pl/eksploatacja-filtrow-w-ukladach-hydraulicznych/

https://www.atlas-poland.pl/firma/artykuly/filtry-do-maszyn-budowlanych-co-musisz-wiedzec-o-filtrach-paliwa-powietrznych-i-oleju-hydraulicznego

https://www.mann-filter.com/pl-pl/czesci/specjalne-zastosowania/filtry-hydrauliczne.html